Fruktoza

Nietolerancja fruktozy jest przypadłością, charakteryzującą się występowaniem nieprawidłowych reakcji ze strony układu pokarmowego w odpowiedzi na spożycie fruktozy – cukru występującego w owocach. Istnieją dwie odmiany wspomnianej nietolerancji – zespół złego wchłaniania fruktozy oraz genetycznie uwarunkowana fruktozemia.

Fruktozemia – wrodzona nietolerancja fruktozy

Etiologia fruktozemii ma podłoże genetyczne – wadliwy gen, otrzymany od każdego z rodziców powoduje zachorowanie dziecka. Fruktozemia oznacza więc odziedziczone upośledzenie metabolizmu, wywołujące brak w organizmie enzymu biorącego udział biorącego udział w metabolizmie fruktozy.
Obecność fruktozy w wątrobie, która nie jest w stanie jej metabolizować prowadzi do nadmiernego gromadzenia się jej w komórkach wątroby do poziomu uszkadzającego jej funkcje. Z tego względu fruktozemia jest chorobą wyjątkowo niebezpieczną, w skrajnych przypadkach mogącą prowadzić do zgonu.

Fruktozemia – objawy

Genetycznie uwarunkowaną fruktozemię można diagnozować już w momencie wprowadzania owoców do diety – czyli w wieku niemowlęcym. Niemowlęta karmione mlekiem modyfikowanym mogą ujawniać nieprawidłowe reakcje na mieszanki mleczne, zawierające fruktozę lub sacharozę (biały cukier).
Do objawów fruktozemii zalicza się niedocukrzenie, które wywołuje senność, apatię, drgawki oraz omdlenia. Wymioty, żółtaczka, powiększenie wątroby oraz krwotoki to kolejne symptomy, świadczące o chorobie. Ponadto wysoką wartość diagnostyczną przypisuje się badaniu moczu w kierunku fruktozy, gdyż w przebiegu choroby obecność fruktozy w moczu wywołuje częste infekcje układu moczowego.
Wymienione objawy powinny być bodźcem do dalszych badań, w konsekwencji prowadząc do całkowitego wyeliminowania fruktozy z diety. Spożywanie fruktozy powoduje bowiem kumulowanie i nasilanie objawów, uszkadzając jednocześnie wątrobę i nerki, prowadząc do ich niewydolności, której skutkiem jest śmierć.

Trzewna nietolerancja fruktozy – zespół złego wchłaniania fruktozy

Zespół złego wchłaniania cukru owocowego spowodowany jest brakiem białka, odpowiedzialnego za transport fruktozy poprzez błonę komórkową – w efekcie spożyta fruktoza zalega w jelicie grubym, ulegając tam procesowi fermentacji i wywołując nieprzyjemne dolegliwości, które powinny zaniepokoić i być powodem dalszej diagnostyki.

Nietolerancja fruktozy objawy

W odniesieniu do trzewnej postaci choroby objawy pojawiają się najczęściej w krótkim czasie po spożyciu owoców lub produktów zawierających fruktozę.
Do diagnostycznych symptomów należą wzdęcia, bóle brzucha, wymioty, nudności oraz biegunka, nadmierna ilość gazów. Brak łaknienia oraz niedobór wagi i wzrostu także powinny skłonić do obserwacji w kierunku nietolerancji fruktozy.

Diagnoza nietolerancji fruktozy

W przypadku wrodzonej fruktozemii diagnostyka opiera się na badaniu niewielkiego wycinka wątroby w kierunku obecności enzymu metabolizującego fruktozę. Możliwy jest także dożylny test obciążenia fruktozą, jak i testy genetyczne.
Trzewna nietolerancja fruktozy diagnozowana jest z kolei przy użyciu wodorowego testu oddechowego – podanie fruktozy na czczo u osób chorych spowoduje przekroczenia norm wodoru w wydychanym powietrzu.

Nietolerancja fruktozy dieta

Chorzy na fruktozemię zmuszeni są całkowicie wyeliminować fruktozę ze swojej diety – zarówno tą występującą w owocach, jak i dodawaną do innych produktów w różnej postaci.
Z kolei zespół złego wchłaniania fruktozy powoduje konieczność ograniczenia jej spożycia, w zależności od nasilenia objawów oraz indywidualnego progu wrażliwości.
Chorzy mogą spożywać naturalne produkty mleczne oraz warzywa. Niejednokrotnie także dobrze tolerowane są owoce z niską zawartością fruktozy oraz zawierające również glukozę: cytrusy, owoce pestkowe i jagodowe.
W celu sprawdzenia własnej tolerancji na fruktozę konieczna jest wnikliwa obserwacja, mająca na celu ustalenie indywidualnego progu wrażliwości.